हिमालपारी मुस्ताङ्गीको कोरना कहर

२३ चैत्र २०७६, आईतवार १९:३३ मा प्रकाशित (1 महिना अघि)
पुनहिल संवाददाता

सीमा जोडिएको चीनमा उद्गम भै विश्वभर महामारीको रुपमा फैलिएको कोरना भाईरस संक्रमणको त्रासले उपल्लो मुस्ताङ्गबासी जाडो छल्न वेंशी झरेका आफन्तलाई समेत घर फर्कन दिएका छैनन । मुस्ताङ्गको १८ देखी ३३ सम्मका १६ वटा सीमास्तम्भले १ सय ३४ दशमलव १६ किलोमिटर अर्न्तराष्ट्रिय सीमा जोडिएको छ ।
गत कात्तिकमा जाडो छल्न वेंशी झरेका उपल्लो भेगका सरकारी कार्यालय, विद्यालय र स्थानीय मुस्ताङ्गीको मध्य फागुनदेखी गर्मि बढ्न थालेपछि मुस्ताङ्गी घर फर्कने सिजन हो । यस वर्ष चैत पहिलो सातासम्मै बाक्लो हिमपात भएपछि घर फर्कन सक्ने अवस्था भएन । घर फर्कने वेला कोरना भाईरस संक्रमण रोकथाम र नियन्त्रण गर्न सरकारले लक डाउन गरेपछि जाडो छल्न वेंशी झरेका मुस्ताङ्गी पोखरामा अल्झेका छन ।
‘जाडो छल्न र अध्ययन/अध्यापन (घुम्ती विद्यालय)कालागी हिउँदमा वेंशी झरेका उपल्लो भेगका २ सय ७६ जना पोखरामा अल्झिेका छन । सुरुमा वेमौषमी हिमपातले र पछि लक डाउन छिट्टै खुल्ला भन्दा भन्दै मुस्ताङ्गी घर फर्कन नपाउँदा खेतिपातीको कसरी गर्ने समस्या भएको छ’ मुस्ताङ्ग ख गण्डकी प्रदेश सभा सदस्य इन्द्रधारा विष्टले भने, ‘जनप्रतिनिधी, कर्मचारी समेत मुस्ताङ्गी तल रोकिनु परेपनि कोरना भाईरस संक्रमण भित्रन नदिन स्थानीयले गरेको वस्ती–वस्ती लक डाउन प्रयास आफैमा राम्रो छ ।’
मुस्ताङ्गको उपल्लो भेगमा पर्ने दामोदरकुण्ड–लोघेकर र लोमन्थाङ्ग गाउँपालिका जनप्रतिनिधी, कर्मचारी समेत अन्य सरकारी कार्यालय पनि अझै फर्केका छैनन । फागुन १ गतेदेखी नै मुस्ताङ्गमा नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु भएपनि जाडोमा पोखरा झरेका घुम्ती विद्यालय पनि अझै गाउँ फर्केका छैनन ।
मुखिया प्रथा विद्यमान मुस्ताङ्गको समाजमा स्थानीय सरकारको उपस्थिती गाउँमा नभएपनि गाउँ मुखियाहरुले कोरना भाईरसको संक्रमण मुस्ताङ्ग भित्रन नदिन आ–आफ्ना कानुन लागु गरेका छन । एक गाउँपालिकाबाट अर्को गाउँपालिका प्रवेश रोक लगाईएको छ । मुस्ताङ्गका ५ स्थानीय तहका १५ स्थानमा स्थानीयले चेक पोष्ट खडा छन ।
गाउँपालिका अध्यक्ष र प्रशासकीय अधिकृतलाई क्वारेन्टाईनमा नवसी गाउँ प्रवेशमा रोक लगाएका छन । जनप्रतिनिधी वा कर्मचारी समेत सर्वसाधारण अर्को जिल्लामा क्वारेन्टाईनमा बसेको वो कोरना भाईरस संक्रमण नभएको डाक्टरको प्रिकेप्सन नभएका हरेक मुस्ताङ्गवासीले अनिवार्य १४ दिन अनिवार्य क्वारेन्टाईनमा बस्नु पर्छ ।
हिउँदका ४–५ महिना जाडो छल्न वेंशी झरेका मुस्ताङ्गीहरु घुम्ती ब्यापार गर्न कोरना संक्रमण देखिएका भारतका प्रायः सवै राज्य र नेपालका पनि ठुला सहरवस्ती चाहर्ने भएकोले उनीहरुबाट कोरना भाईरस मुस्ताङ्ग भित्रन सक्ने भएकोले स्थानीयले आफन्तलाई पनि अनिवार्य क्वारेन्टाईनमा राखेर मात्र घर भित्राउने निर्णय गरेका हुन ।
‘मुस्ताङ्गको उपल्लो भेगका लोमन्थाङ र लोघेकर–दामोदरकुण्ड गाउँपालिकासँग प्रशासनको सम्पर्क र समवन्यय नै छैन । क्वारेन्टाईनमा नवसी कसैलाई गाउँप्रवेश नदिने भएकोले जनप्रतिनिधी र कर्मचारी सवै तलै रोकिनु भएको छ’ मुस्ताङ्गका प्रमुख जिल्ला अधिकारी वेदप्रसाद अर्यालले भने, ‘तल्लो क्षेत्रका तीन गाउँपालिकामा ८५ जना विदेशबाट आउनु भएको रहेछ, १४ दिन नपुगेका सवैलाई क्वारेन्टाईनमा राखिएको छ । मुस्ताङ्ग प्रवेशद्धार घाँसामा जाडो छल्न वेंशी झरेका उपल्लो मुस्ताङ्गका ७ जनालाई क्वारेन्टाईनमा राखिएको छ । शनिवार साँझ सम्म सवैको स्वास्थ्य अवस्था राम्रो छ ।’
हिउँदमा जोमसोम समेत वेंशी झरेका प्रशासकीय अधिकृतसमेत कर्मचारी र गाउँपालिका अध्यक्ष समेत जनप्रतिनिधी उपल्लो मुस्ताङ्ग कार्यस्थल जान लाग्दा स्थानीयले रोकी क्वारेन्टाईनमा राखेका छन । मुस्ताङ्गका कुनै पनि वस्तीमा नयाँ ब्यक्तिलाई पाहुना राखे (वास राखे) सर्वसाधारणलाई ३ हजार र मुखिया वा जनप्रतिनिधी भए ६ हजार जरिवाना तोकिएको छ । ekantipur.com