आज:  | Tue, 05, Jul, 2022

वैकल्पिक विद्यालयमा आमाको आकर्षण

१४ फाल्गुन २०७६, बुधबार २०:४६ मा प्रकाशित (2 बर्ष अघि)
पुनहिल संवाददाता
सदरमुकाम बेनीको पश्चिम म्याग्दी खोला किनारामा अवस्थित छ, उज्यालो वैकल्पिक विद्यालय ।चार बर्ष अघि स्थापना गरिएको विद्यालयमा बेनी नगरपालिका, ३ भकिम्लीकी दिलमायाँ पुन वैकल्पिक विद्यालयमा अध्ययनरत जेठी विद्यार्थी हुन । पुन मात्र होईन, पर्वतको जलजला गाउँपालिका, ३ वारीवेनीकी रेनु मल्ल (६० बर्ष), मालिका गाउँपालिका, ७ की तुलकुमारी मल्ल (५० बर्ष), बेनीका लालकुमारी सापकोटा (५३ बर्ष) र भुलमायाँ तिलिजा (५६ बर्ष), राधिका आचार्य (६० वर्ष) र देवी सुवेदी (४३ बर्ष) उज्यालो विद्यालयमा अध्ययनरत छन । देवी सुवेदी दैनिक १ घन्टा हिँडेर विद्यालय आउँछिन ।‘उज्यालो स्कुलमा ४ बर्ष अघि ३ कक्षामा भर्ना भएकी थिए, अहिले ८ कक्षामा उक्लेकी छु । पहिला कखरा मात्र जानेकी थिएँ, अहिले सामान्य अँग्रेजी जानेकी छु, क्याल्कुलेटरबाट भागा, गुणनका हिसाव पनि गर्छु । कम्प्युटरमा आफ्नो नाम टाईप गर्न पनि सिकेकी छु’ जललजा गापा, ३ मल्लाजपर्वतबाट पढ्न आएकी रेनु मल्लले भनिन, ‘उमेरमा पढ्न पाईएन । छोराछोरी उर्केपछिको फुर्सदमा पढ्ने धोको मेट्दैछु । बेलुका विहान साना नातीनातिनालाई पढाउने भा छु ।’आमाहरु अहिले नेपाली, अँग्रेजी, गणित विषय पढ्दै, लेख्दै कम्प्युटर चलाउन सिक्न थालेका छन । विद्यालयमा कक्षा १ देखी ९ सम्म सानो उमेरमा औपचारिक शिक्षा लिन नपाएका ६८ जना गृहणीहरु अध्ययनरत छन । साविक शिक्षा कार्यालयको विद्यालय क्षेक्र विकास कार्यत्रम अर्न्तगत ०७३ देखी बेनीमा उज्यालो वैकल्पिक विद्यालय खुलेको हो ।औपचारिक शिक्षाबाट वन्चितमा परेका वयस्कलाई शिक्षाको मुलधारमा ल्याउन समुदायको सकृयतामा खुलेको उज्यालो वैकल्पिक विद्यालयमा अहिले ९ कक्षा सम्मको कक्षा संञ्चालन भैरहेको छ ।इच्छा शक्ति भए पढ्न उमेरले पढ्न छेक्दैन भन्ने गज्जवको उदाहरण हो, उज्यालो वैकल्पिक विद्यालय, बेनी । नियमित विद्यालयबाट औपचारिक शिक्षा लिने अवसरबाट छुटेका १५–६० बर्ष समुहका ६८ जना आमाहरु उज्यालो वैकल्पिक विद्यालयमा अध्ययनरत छन ।विद्यालयमा अक्षर चिन्न गएका (पहिलो तह)मा, तीन कक्षा पढ्दै विद्यालय छोडेका (दोस्रो तह)मा, ५ कक्षासम्म पढेर विद्यालय छोडेका (तेस्रो तह)मा राखेर अध्यापन गराउने गरिएको छ । वयस्कको अनुभव र ज्ञानका आधारमा छोटो र फरक शैलीमा अनौपचारिक पढाईबाट औपचारिक ज्ञान पाउने पाठ्यक्रम छ ।‘कखरा, एविसी र हिसावका जोड घटाउ त सिकें । यो हिसावमा भाग गर्ने र गुणन गर्ने अप्ठ्यारो लाग्यो’ कक्षा तीनमा अध्ययनरत ७० बर्षिया दिलमायाँ पुनले सुनाईन ।वैकल्पिक विद्यालयमा तह ४ उत्तिर्ण गरे कक्षा ८ र पाचौं तह क उत्तिर्ण गरे कक्षा ९ र ‘ख’ उत्तिर्ण गरे एसईई परिक्षामा सहभागी हुन योग्य मानिन्छन । विद्यालयमा अहिले कक्षा १, ३, ५, ७, र ९ कक्षा संञ्चालनमा छ ।‘विद्यार्थीको माग अनुसार नै ५ कक्षा माथीका आमा विद्यार्थीलाई कम्प्युटर विषयको आधारभुत कुरा पढाउन थालेका छौं’ विद्यालयकी शिक्षिका सुजता खत्रीले सुनाईन ।साविक शिक्षा विभागले अनौपचारिक कक्षा तर्फ तह तीन सम्मको पाठ्यक्रम विकास गरे पनि कक्षा ८ र ९ लाई भने पाठ्यक्रमसमस्या छ । पाठ्यक्रम नपाएपछि विद्यालयलेनियमित विद्यालयका पाठ्यपुस्तकबाट अनुकुल पाठ्यक्रम तयार पारी अध्यापन गराउँदै आएको छ ।बेनी सामुदायिक माध्यामिक विद्यालय अर्न्तगत स्थापित विद्यालय हाल साविकको महिला विकास कार्यालयमा संञ्चालन गरिएको छ । विहान ११ बजेदेखी ३ बजेसम्म नियमित कक्षा संञ्चालन गर्ने विद्यालयको नियमित कक्षा संञ्चालन गर्न ५ जना शिक्षक नियुक्त गरिएको छ ।विद्यालय संञ्चालन गर्न तलवभत्ता र दैनिक प्रशासनीक खर्च मात्र बार्षिक १२ लाखबढी छ । ३–४ लाखसम्म बेनी नगरपालिका/वडा कार्यालयले अनुदान दिएका छन । बाँकी चन्दा मागेरै विद्यालय चलेको छ ।‘विद्यालयलाई साविकको महिला बालबालिका कार्यालयमा स्थानन्त्रण गरिएकोले घरभाडा जोगिएको छ । विभिन्न ब्यक्ति र संघसंस्थाबाट सहयोग मागेका छौं’ विद्यालय संञ्चालक समितिका उपाध्यक्ष एव आर्थिक संयोजक राजेश शाक्यले भने, ‘प्रदेश तथा स्थानीय सरकारले नै विद्यालयलाई छुट्टै बजेट ब्यवस्था गर्नु आवश्यक छ ।  चन्दा मागेरै चलाउने ?’